Bir sunucu ilanında “1 Gbit port” yazması, sunucunun internete her an 1 Gbit/s hızla ve tek başına çıkabileceğini garanti etmez. Bu ifade çoğu zaman fiziksel veya sanal arayüz hızını gösterir. Portun dedicated mı shared mı olduğu, upstream kapasitesi, oversubscription, trafik kotası ve sağlayıcının kullanım politikası ayrıca incelenmelidir.
Port hızı ne anlama gelir?
1 Gbit Ethernet bağlantının nominal hat hızı saniyede 1 milyar bittir; bu yaklaşık 125 MB/s ham değere karşılık gelir. Ethernet, IP, TCP/TLS ve uygulama üstbilgileri nedeniyle uygulamanın gördüğü dosya aktarım hızı daha düşük olur. RTT, paket kaybı, TCP pencere boyutu, disk ve karşı uç kapasitesi de sonucu etkiler. Full duplex bir port aynı anda iki yönde trafik taşıyabilir, fakat sağlayıcının uplink ve kota politikası yine belirleyicidir.
Dedicated port nedir?
Dedicated port, sunucuya tahsis edilen portun belirtilen hız sınırını başka müşterilerin sunucu portlarıyla paylaşmaması anlamına gelir. Ancak bu tanım bütün internet güzergâhının ayrılmış olduğu anlamına gelmez. Top-of-rack switch uplink’i, omurga, transit ve peering bağlantıları ortak altyapıdır. Bu nedenle sözleşmede “dedicated port” ile “garantili upstream kapasitesi” kavramlarının ayrı olup olmadığı sorulmalıdır.
Shared port nedir?
Shared port modelinde bir uplink veya kapasite havuzu birden fazla sunucu tarafından kullanılır. Her sunucunun arayüzü 1 Gbit olarak görünebilir, ancak aynı anda yoğun trafik olduğunda toplam uplink kapasitesi paylaşılır. Sağlayıcı adil kullanım, anlık burst veya belirli Mbps garanti politikası uygulayabilir. Paylaşım oranı ve yoğun saatteki performans açıklanmıyorsa yalnızca port hızına bakarak kapasite tahmini yapılamaz.
| Ölçüt | Dedicated port | Shared port |
|---|---|---|
| Sunucu portu | Belirtilen hız sunucuya ayrılır. | Arayüz hızı aynı olabilir, üst kapasite paylaşılır. |
| Yoğun saat | Daha öngörülebilir olması beklenir; upstream yine kontrol edilir. | Diğer kullanıcıların yükünden etkilenebilir. |
| Maliyet | Genellikle daha yüksektir. | Genellikle daha ekonomiktir. |
| Kullanım | Sürekli yüksek trafik, medya, yedekleme, büyük veri aktarımı. | Düşük/orta ve burst karakterli iş yükleri. |
Trafik kotası port hızından farklıdır
Port hızı anlık üst sınırı, trafik kotası ise belirli dönemde aktarılabilecek veri miktarını veya faturalama yöntemini belirtir. 1 Gbit port; 10 TB aylık kota, sınırsız trafik, 95. percentile veya Mbps taahhüdüyle satılabilir. “Sınırsız” ifadesinde adil kullanım, abuse ve sürekli kullanım maddeleri okunmalıdır.
Nasıl test edilir?
- Sunucu ve karşı uç disk darboğazını ortadan kaldıracak araç kullanın.
- Farklı operatör ve lokasyonlara çoklu akış testi yapın.
- Tek anlık sonuç yerine yoğun ve sakin saatlerde tekrarlayın.
- Throughput ile birlikte RTT, jitter, paket kaybı ve retransmission ölçün.
- Hem gönderme hem alma yönünü ayrı test edin.
- Üretim ağında yıkıcı benchmark çalıştırmadan önce sağlayıcıdan onay alın.
RFC 6349, TCP throughput ölçümünde RTT, MTU, socket buffer, paket kaybı ve jitter gibi koşulların kaydedilmesini önerir. RFC 2544 ise laboratuvar cihaz benchmark metodolojisidir; RFC 6815’e göre üretim ağında doğrudan uygulanması zararlı olabilir.
Satın almadan önce sorulacaklar
- Port dedicated mı, shared mı?
- Sunucu başına garantili Mbps değeri var mı?
- Rack/switch uplink kapasitesi ve oversubscription politikası nedir?
- Aylık kota veya 95. percentile faturalama var mı?
- Yurt içi ve yurt dışı trafik aynı mı hesaplanıyor?
- DDoS altında temiz trafik kapasitesi ve rate-limit davranışı nedir?
- Hız yükseltme ve ikinci port/bonding seçeneği var mı?
Netbudur network altyapısı ve dedicated sunucu hizmetleri değerlendirilirken port hızıyla birlikte bu maddeler de kontrol edilmelidir.