IPv4 subnet, 32 bitlik adres alanının belirli bir prefix uzunluğuyla ağ ve host bölümlerine ayrılmasıdır. CIDR gösteriminde eğik çizgiden sonraki sayı ağ bitlerinin sayısını belirtir. Örneğin /29, ilk 29 bitin ağ bölümü, kalan 3 bitin host bölümü olduğu anlamına gelir.
Temel hesap formülü
Toplam adres sayısı 2^(32-prefix) formülüyle bulunur. Geleneksel broadcast destekli subnetlerde ilk adres network, son adres broadcast olarak ayrılır; kullanılabilir host sayısı çoğunlukla toplamdan 2 çıkarılarak hesaplanır. Ancak point-to-point /31 kullanımı, routed subnet ve sağlayıcı tasarımları farklı olabilir.
| CIDR | Subnet maskesi | Toplam adres | Geleneksel kullanılabilir host | Blok artışı |
|---|---|---|---|---|
| /29 | 255.255.255.248 | 8 | 6 | 8 |
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 | 16 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 | 32 |
/29 örneği
Dokümantasyon için ayrılmış 203.0.113.0/29 bloğunu ele alalım:
- Network:
203.0.113.0 - Kullanılabilir geleneksel host aralığı:
203.0.113.1 – 203.0.113.6 - Broadcast:
203.0.113.7 - Sonraki /29 blok:
203.0.113.8/29
/28 örneği
203.0.113.0/28 için blok artışı 16’dır:
- Network:
203.0.113.0 - Kullanılabilir geleneksel host aralığı:
203.0.113.1 – 203.0.113.14 - Broadcast:
203.0.113.15 - Sonraki /28 blok:
203.0.113.16/28
/27 örneği
203.0.113.0/27 için blok artışı 32’dir:
- Network:
203.0.113.0 - Kullanılabilir geleneksel host aralığı:
203.0.113.1 – 203.0.113.30 - Broadcast:
203.0.113.31 - Sonraki /27 blok:
203.0.113.32/27
Blok sınırı nasıl bulunur?
Son octetteki subnet maskesi 256’dan çıkarılır. /29 için 256-248=8, /28 için 256-240=16, /27 için 256-224=32. Network adresleri bu sayının katlarında başlar. Örneğin /29 sınırları 0, 8, 16, 24; /28 sınırları 0, 16, 32; /27 sınırları 0, 32, 64 şeklinde ilerler.
Gateway hangi adrestir?
CIDR hesabı gateway adresini belirlemez. Ağ yöneticisi kullanılabilir adreslerden birini gateway olarak seçebilir; yaygın biçimde ilk veya son kullanılabilir adres kullanılsa da bu bir zorunluluk değildir. Bazı veri merkezi tasarımlarında subnet başka bir transit IP’ye route edilir ve bloktaki adreslerin kullanım şekli farklılaşır. Bu nedenle sağlayıcının verdiği network, gateway, prefix ve routed/connected bilgisini esas alın.
Connected subnet ile routed subnet farkı
- Connected: Sunucu ve gateway aynı L2 segmenttedir; ARP/ND benzeri komşuluk mekanizmaları kullanılır.
- Routed: Subnet, sunucunun veya router’ın başka bir transit IP’sine yönlendirilir. L2’de gateway aramak yerine route tablosu kullanılır.
Routed tasarım, bloktaki adreslerin tamamının kullanımını mümkün kılabilir; ancak cihaz ve sağlayıcı yapılandırması doğrulanmadan geleneksel “toplam eksi iki” kuralından sapılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Network veya broadcast adresini hosta vermek
- Yanlış prefix nedeniyle komşu bloğu yerel sanmak
- Gateway’in her zaman .1 olduğunu varsaymak
- Routed subneti connected gibi yapılandırmak
- Aynı IP’yi birden fazla cihazda kullanmak
- Public prefixleri örnek/lab ortamında kullanmak
Adres yönetimi için IP adresleri, ağ mimarisi için Netbudur network ve taşınabilir prefix kullanımı için BYOIP rehberi incelenebilir.